१५ श्रावण २०७८, शुक्रबार

स्थानीय तह निर्वाचन घोषणापत्रमा समग्र पर्यटन क्षेत्र



२०७४ वैशाख ३१ गते हुने स्थानीय तह निर्वाचनको लागि हाम्रो गौरवमय पार्टी नेकपा (एमाले)ले स्थानीय तहको निर्वाचनलाई अत्यन्त महत्त्व दिएर व्यापक, बहुआयामिक र सम्पूर्ण तयारीमा जुटेको छ । यसै सन्दर्भमा पार्टी स्थायी कमिटीले ‘निर्वाचन घोषणापत्र मस्यौदा समिति’ गठन गरी घोषणापत्र तयार भइसकेको छ । ‘समृद्ध नेपाल : सुखी नेपाली’को उद्घोष गरेको पार्टीका हैसियतले नेकपा
(एमाले)को पंक्तिमात्र नभएर पार्टीको घोषणापत्रलाई सिंगो राष्ट्र र आम न्यायप्रेमी जनसमुदायले अत्यन्त आशा र विश्वासको नजरले हेरिरहेका छन् । तसर्थ: आर्थिक विकास, समृद्धि र पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय छवि निर्माणको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण मेरुदण्डका रूपमा भूमिका निर्वाह गर्न सक्षम रहेको समग्र पर्यटन क्षेत्रको विकास, प्रबद्र्धन र बजारीकरणमा लाग्नु आवश्यक भएको छ । पार्टीको पर्यटन क्षेत्रको जिम्मेवारको हैसियतमा घोषणापत्रमा समावेश गर्न वैशाख ११ गते २५ बुँदे सुझावहरू प्रस्तुत गरिएको थियो । पार्टी केन्द्रीय पर्यटन प्रवद्र्धन विभागको २०७४ बैशाख ८ गते र नेपाल राष्ट्रिय पर्यटन व्यावसायी संगठन, केद्रीय सचिवालयको बैशाख ९ गते सम्पन्न सचिवालय र उपलब्ध व्यावसायीहरूको बैठकमार्फत् प्राप्त सुझावहरू पार्टीको वैशाख १८ गते जारी घोषणापत्रमा निम्नानुसार समावेश भएको जानकारी सबैलाई अनुरोध छ :
विशेष दृष्टान्त
ड्डसगरमाथाको प्रथम सफल आरोहण (२९ मे १९९३) पश्चात् पर्यटकीय विकासको ढोका खुलेको खुम्बु क्षेत्रको दिनचर्या नै पर्यटनसँग आबद्ध हुनपुगेको छ । नाम्चे गाविसका अध्यक्ष सोनाम ग्याल्जेन शेर्पाको नेतृत्वमा २०५४ सालपछि अघि बढाइएको योजनाबद्ध र व्यवस्थित विकास प्रक्रियाका कारण नाम्चे बजार एउटा युरोपेली शहरजत्तिकै समृद्ध बन्न पुगेको छ । सामुदायिक बिजुली, सामुदायिक खानेपानी, व्यवस्थित दमकल सेवा, स्तरीय अंग्रेजी शिक्षा, नमूना संरक्षण प्रयास र भूमिगत तर प्रणालीले गाउाको समग्र विकास प्रक्रिया नमूना बनेको छ । हाल नाम्चे बजार प्रतिव्यक्ति आय ८ हजार अमेरिकी डलर रहेको छ । विपन्न एउटा गाउँलाई पर्यटनको विकासमार्फत् ‘मोडल’ बनाउन सकिने यो सबै स्थानीय तहका लागि एउटा चहकिलो दृष्टान्त हो ।
ड्डसहिद स्मृति पार्क–हेटौंडा, २०४९ र २०५४ मा नगरप्रमुख निर्वाचित भएपछि डोरमणि पौडेलको नेतृत्वमा शून्यबाट थालिएको नमूना प्रयास थियो । हाल वार्षिक रूपमा ६ लाखभन्दा बढी आन्तरिक र बाह्य पर्यटकहरू यहाँ ओइरिन्छन् । बुटवलस्थित मणिमुकुन्द सेन पार्क– अर्को यस्तै दृष्टान्त रहेको छ, जो बुटवल नगरपालिका प्रमुख भोजप्रसाद श्रेष्ठको नेतृत्वमा यस्तो बनेको हो ।
१.पूर्वाधार निर्माण – गन्तव्य विकास र प्रबद्र्धन नेपालमा पर्यटन क्षेत्रको विकासको मुख्य प्राथमिकतामा समावेश हुनुपर्दछ । यस अभिप्रायले नयाँ–नयाँ गन्तव्यको पहिचान गरी सुविधायुक्त सडक, स्वच्छ खानेपानी, बिजुली, स्वास्थ्य चौकी, सुरक्षा पोष्ट, आवास र खानपानको उचित प्रबन्ध मिलाउन सरकार र निजी क्षेत्रले सहकार्य गर्नु अत्यावश्यक छ । (पृष्ठ १७)
२.पर्यटन क्षेत्रका होटल, रिसोर्ट, ट्राभल/टूर, पदयात्रालगायत हरेक क्षेत्रमा दक्ष र गुणस्तरीय जनशक्तिको अत्यन्त अभाव छ । दक्ष जनशक्तिको अभावमा यस क्षेत्रको सेवाप्रवाह नै कमजोर र कामचलाउ हुनपुगेको छ । यस स्थितिलाई मध्यनजर गरी अनुसन्धानमूलक र अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षामा जोड दिंदै दक्ष जनशक्तिको उत्पादन गर्न, स्वदेश र विदेशमा रहेको माग परिपूर्ति गर्न र सिंगो नेपाली पर्यटन व्यवसायलाई अन्तर्राष्ट्रिय गुणस्तरयुक्त बनाउन– पर्यटन विश्व विद्यालयको स्थापना जरुरी भएको छ । नेकपा
(एमाले)ले यस आवश्यकताको अगुवाई गरी अब ‘गरेर मात्रै होइन, ‘पढेर’ र ‘गरेर’ पर्यटन क्षेत्रमा आवश्यक जनशक्ति उत्पादन र उपयोगको आवश्यकता पूरा गर्नसक्नुपर्दछ । (पृष्ठ १८)

हरेक स्थानीय तहका मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा, गिर्जाघर आदिको संरक्षण, मर्मत–सम्भार र प्रचार–प्रसार गरिनेछ । यसबाट पर्यटकहरूको आवागमन र बसाई बढाउन ध्यान दिइनेछ ।

३.स्थानीय तहहरूले आ–आफ्नो भौगोलिक क्षेत्रफलमा अवस्थित राष्ट्र निर्माण र अंग्रेज साम्राज्यवादसँगको भीषण लडाईंका क्रममा निर्मित
गढीहरू : सिन्धुलीगढी, उदयपुरगढी, पर्सागढी, नुवाकोटगढी–जितगढी, ढुंगेगढी, अमरगढी, मकवानपुरगढी आदिको ऐतिहासिक गौरवगाथा कायम गर्ने हिसाबले पूर्वाधार निर्माण र पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा प्रबद्र्धन गर्नेछन् । यस कार्यमा आवश्यकताअनुसार नेपाली सेनालाई पनि संलग्न गराइनेछ । (पृष्ठ १७)
४.एकीकृत नेपाल निर्माणको बेला–खासगरी बाइसे–चौबीसे राज्यहरूको समयमा बनेका खलंगा, कोट, दुर्ग र किल्लाआदिको संरक्षण गरी स्थानीय गन्तव्यका रूपमा पब्रद्र्धन गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
५.हरेक गाउँपालिकामा पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माणका निम्ति एकीकृत प्रयास गरिनेछ । सुन्दर हरियालीयुक्त उद्यान (पार्क) (पृष्ठ ४४), भ्यूप्वाइन्ट, प्रमुख जातीय/भाषिक समुदायको रहन–सहन, ऐतिहासिक र साँस्कृतिक वैभव झल्काउने संग्रहालय, उपहार बिक्री कक्ष, सुविधासम्पन्न सभा हल (कम्तिमा १,५०० जनाको क्षमतायुक्त), पोखरी, तालतलैया र पोखरीको संरक्षण, सामुदायिक आवासगृह, होमस्टे, रिसोर्ट र स्थानीय विशेषता र विशिष्टता झल्काउने खानपान र संस्कृति प्रदर्शनसमेतको पूर्वाधार निर्माण गरिनेछ । (पृष्ठ २७)
६.हरेक स्थानीय तहका मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा, गिर्जाघर आदिको संरक्षण, मर्मत–सम्भार र प्रचार–प्रसार गरिनेछ । यसबाट पर्यटकहरूको आवागमन र बसाई बढाउन ध्यान दिइनेछ । (पृष्ठ १७)
७.राणा शासनको अन्त्यका लागि जीवन आहुति दिने चार अमर सहिदहरूको बलिदानपश्चातका सबै प्रतिनिधिमूलक सहादतको गाथालाई जिवन्त र प्रेरणादायी बनाउने प्रयासमा स्थानीय निकायहरू योजनाबद्धरूपमा जुट्ने छन् । सुखानी, छिन्ताङ, भीमान, पिस्कर, दाङ, भंगेरी–रामेछाप, ओखलढुंगा, दशरथपुर–सुर्खेतल र म्याग्दीगायतका स्थानहरूलाई पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न अत्यावश्यक पूर्वाधार निर्माण गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
८.नेपालमा २० लाख पर्यटक पुर्‍याउने लक्षयसमेत अलपत्रजस्तै परिरहेको आजको स्थितिमा दश वर्षभित्र दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (निजगढ)(पृष्ठ १३) काठमाडौं–निजगढ द्रूतमार्ग, काठमाडौं, पोखरा र भैरहवा विमानस्थलको स्तरोन्नति र विस्तारमार्फत् हवाई यातायातलाई सुव्यवस्थित गरिनेछ । एक प्रदेश : एक अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (पृष्ठ १३), एक जिल्ला : एक राष्ट्रिय विमानस्थल(पृष्ठ १८), एक महानगर/उपमहानगर र प्रमुख नगरमा हवाईसेवाको प्रबन्ध र एक गाउँपालिका/वडा: एक विण्ड फ्ल्यागसहितको हेलिप्याड (पर्यटक सेवा तथा सुरक्षा र उद्धारको लागि समेत) को प्रबन्ध मिलाइनेछ । (पृष्ठ २७) आगामी पाँच वर्षभित्र २० लाख र १० बर्षभित्र ५० लाख पर्यटक भित्र्याउने गरी पूर्वाधार तयार र प्रबद्र्धन गरिनेछ । (पृष्ठ १८)
९.पर्यटन विकासलाई मध्यनजर गरी केरुङ–काठमाडौं–पोखरा–लुम्बिनी तथा पूर्व–पश्चिम दू्रत रेलवे सेवा निर्माण गरिनेछ । (पृष्ठ १२) काठमाडौं उपत्यकाको चक्रपथमा ‘विद्युतीय ट्रम्प’ (पृष्ठ १३) छिटोभन्दा छिटो सञ्चालन गरिनेछ । पर्यटकीय गन्तव्यमा केबुलकार निर्माण गरिनेछ । (पृष्ठ १४/२६)
१०.कम्तिमा प्रदेशमा १–१ वटा डिलक्स र २–२ वटा पाँचतारे होटल, प्रत्येक प्रदेशमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका २ वटा निजी र ३ वटा सामुदायिक होमस्टेको विकास र सञ्चालन गरिनेछ । होमस्टेहरू आधुनिक र साँस्कृतिक मानक निर्धारण गरी सांस्कृतिक रूपमा विशेष ढंगले व्यवस्थित गरिनेछ । साथै, स्पष्ट कानुनी प्रबन्ध र अनुगमनद्वारा होमस्टेहरूको सेवालाई गुणस्तरीय बनाइनेछ । दीर्घकालीन रूपमा पर्यटकीय सम्भावना रहेका हरेक गाउा/शहरका घरहरूलाई पर्यटकीय गुणस्तरका होमस्टेका रूपमा रूपान्तरण गरिनेछ । (पृष्ठ २६)
११. एक गाउँ/नगरपालिका : एक गन्तव्य, एक पदयात्रा (ट्ेरकिङ) मार्ग, स्तरीय वनवाटिका, चिडियाघर, र नमूना प्रतिक्षालय आदिको प्रबन्ध गरिनेछ । (पृष्ठ १७)

नारायणहिटी दरबार संग्रालयलाई नेमुनिदेखि ज्ञानेन्द्रसम्मको ऐतिहासिक संग्रालयका रूपमा विकास गरी संसारभरिका पर्यटकहरूका लागि खुला गरिनेछ ।

१२.जलयात्रा (र्‍याफ्टिङ), बञ्जिजम्पिङ र प्याराग्लाइडिङको लागि उपयुक्त नदीहरू र बस्तीमा साहसिक पर्यटनको पूर्वाधार विस्तार गरिनेछ । कम्तिमा प्रत्येक प्रदेशमा १/१ वटा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका पर्यटकीय आकर्षणका र्‍याफ्टिङ, बन्जिजम्पिङ र प्याराग्लाइडिङ केद्यन्रको स्थापना र सञ्चालन गरी आन्तरिक र बाह्य पर्यटकहरूलाई आकर्षित गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
१३.प्रत्येक गाउँ, नगर र उप/महानगरीय वडाहरूमा सुविधायुक्त सूचना केन्द्र स्थापना गरिनेछ । सूचना केन्द्रमार्फत् सम्बन्धित स्थानीय तहका पर्यटकीय सम्भावना, गन्तव्यहरूको जानकारी र प्रचार–प्रसार गरिनेछ । यस निम्ति तालिम प्राप्त कम्तिमा १–१ जना पर्यटक पदप्रर्दशक (गाइड)को व्यवस्था मिलाइनेछ ।
१४.सम्भाव्यताको आधारमा परम्परागत भेंडीगोठ, चांैरीगोठ तथा आधुनिक कृषि फर्म, गाई फर्मआदिको विकास गरी पर्यटकीय उपभोगका सरसामानमा आत्मनिर्भर बन्दै विदेश निर्यात गरिनेछ । (पृष्ठ १४)
१५.कञ्चनजंघा, मनास्लु, तल्लो डोल्पो, नार–फू, हुम्लालगायतका क्षेत्रहरूलाई अन्य पदयात्रा क्षेत्र (सगरमाथा, लाङटाङ, अन्नपूर्ण र रोलवालिङ) सरह खुला र नियमित गरिनेछ । उपल्लो मुस्ताङ, उपल्लो डोल्पोसम्म पदयात्रा गर्ने तथा दामोदर कुण्ड जाने पर्यटकहरूलाई ट्ेरकिङ र हेलिकोप्टर उडानबाट जान सरल अनुमति प्रक्तिया र शुल्कको प्रबन्ध मिलाइनेछ । (पृष्ठ १७)
१६.संसारभरिका हिन्दूहरूको लागि ‘अन्तर्राष्ट्रिय पशुपति सर्किट’/नेपालभित्रै पाथिभरा, बराह क्षेत्र, पशुपतिनाथ, मनकामना, मुक्तिनाथ, स्वर्गद्वारी र मालिकार्जुन गरी सातवटा क्षेत्रलाई ‘सातधाम’को प्रबद्र्धन गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
१७.अन्तर्राष्ट्रिय बुद्धिस्ट सर्किट र आन्तरिक बुद्धिष्ट सर्किटमार्फत् लुम्बिनी भ्रमणमा आउने पर्यटकहरूको आवागमन बढाउने र बसाई लम्ब्याउने कार्य गरिनेछ । साथै, लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय सुविधायुक्त ‘बर्थिङ सेन्टर’ निर्माण गरी बुद्धको जन्मस्थलमा नवजात शिशु जन्माउन संसारभरिकै बौद्धमार्गी पर्यटकहरूलाई आकर्षित गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
१८.एक प्रदेश : एक चिडियाखाना निर्माण र विस्तार गरिनेछ । प्रत्येक सामुदायिक वनलाई वन्यजन्तु संरक्षण केन्द्रका रूपमा संचालन र व्यवस्थित गरिनेछ ।
१९.प्रदेश नं. २ मा जनकपुर, सिम्रौनगढ र सलहेसको एकीकृत पर्यटन विकास तथा कोशी टप्पु र कोशी नदीमा नौकाबहारको प्रबन्धमार्फत् आन्तरिक र बाह्य पर्यटकहरू आकर्षित गरिनेछ । जनकपुरस्थित विवाह–मण्डपलाई देशभरिकै सुविधायुक्त र व्यावसयिक रूपमा संचालन गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
२०.गोल्डेन ट्रया·ल : काठमाडौं–पोखरा–सौराहालाई अझ व्यवस्थित गरी नयाँ ‘कल्चरल ट्रया·ल : लुम्बिनी–रेसु·ा–स्वर्गद्वारी–मुक्तिनाथ’ र वेस्ट ट्रया·ल : ठाकुरद्वारा–रारा–खप्तड (शुक्लाफाँटा समेत)को प्रबद्र्धन, पूर्वाधार निर्माण र बजारीकरणमार्फत् पर्यटकीय गतिविधि तीब्र पारिनेछ ।
२१. नेपाल पर्यटन बोर्डलाई प्रत्येक प्रदेशसम्म विस्तार गर्ने गरी पुन:संरचना गरिनेछ । साथै, विभिन्न परिषद, कोष, विकास समितिहरूलाई राज्यको संघीय पुन:संरचना र स्थानीय तहको पुन:संरचनाबमोजिम पुन:व्यवस्थित गरिनेछ ।
नारायणहिटी दरबार संग्रालयलाई नेमुनिदेखि ज्ञानेन्द्रसम्मको ऐतिहासिक संग्रालयका रूपमा विकास गरी संसारभरिका पर्यटकहरूका लागि खुला गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
२२. मुलुकका १२५ जातजाति र १२३ भाषाभाषिको रहनसहन, भाषा, संस्कृतिको संरक्षण, अध्ययन, अनुसन्धान र प्रचारप्रसारको लागि अलग–अलग जातीय र सांस्कृतिक संग्राहलयहरू निर्माण गरिनेछ ।
२३.पर्यटकीय होटल, रिसोर्ट, कफी शप, होमस्टे आदिमा ९५ प्रतिशत नै उपभोग्य सामग्रीमा परनिर्भरताको स्थिति विद्यमान छ । यस स्थितिको अन्त्य गर्न ‘पर्यटकका लागि नेपाली वस्तु’को उत्पादन अभियानपार्फत व्यवसायिक र बेमौसमी उपभोग्य सामग्रीमा देशलाई आत्मनिर्भर बनाउने प्रक्रिया सञ्चालन गरिनेछ । र, कृषि पर्यटनको क्षेत्रमा गन्तव्यहरूको विकास गर्ने अध्याय थालिनेछ । (पृष्ठ १४)
२४.भूकम्पका कारण क्षतिग्रस्त ऐतिहासिक, साँस्कृतिक सम्पदाहरूको तीब्र पुन: निर्माण गरिनेछ । बौद्धनाथ स्तुप पुन: निर्माण भइसकेको छ ।
‘मेरो धराहरा म आफैं बनाउँछु’ अभियानलाई सार्थक रूपमा सम्पन्न गरिनेछ । समय–सीमा निर्धारण गरी अरु सबै साँस्कृतिक सम्पदा– मन्दिर, देवल, चैत्य, गुम्बा, चर्च र विश्व सम्पदाहरूको निर्माण सम्पन्न गरिनेछ । (पृष्ठ १७)
२५.पर्यटन व्यावसायीहरूको लागि स्थानीय सरकारहरूमार्फत लगानीमैत्री वातावरण, लगानीमा हिस्सेदारी र अनुदान तथा कर छुटका विभिन्न प्याकेज र प्रस्तावहरू तयार गरी कार्यान्वयन गरिनेछ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्