आन्दोलनको परीक्षा : बंगलादेशबाट नेपालले के सिक्ने ?
दक्षिण एसियाको राजनीति अहिले संक्रमणको मोडमा छ। हालै बंगलादेश मा भएको निर्वाचन र त्यसअघिको आन्दोलनले एउटा गहिरो सन्देश दिएको छ—सडकमा परिवर्तनको माग उठाउनु र राज्य सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता देखाउनु फरक कुरा हुन्। यही सन्देश आज नेपाल का लागि अत्यन्त सान्दर्भिक छ।
आन्दोलन सफल, तर चुनाव किन फरक ?
बंगलादेशमा युवाले सडक आन्दोलनमार्फत पुरानो राजनीतिक संरचनालाई चुनौती दिए। भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र शासनशैलीप्रति असन्तुष्टि चुलिँदा नयाँ शक्तिहरूको उदय भयो। तर जब निर्वाचन भयो, मतदाताले केवल नारामा होइन, योजनामा भरोसा गरे। परिणामस्वरूप स्थापित दलहरू नै बलियो रूपमा फर्किए। यसले देखायो—आन्दोलन जनभावनाको विस्फोट हो, तर शासन विश्वासको परीक्षा हो।
नेपालमा पनि उस्तै मनोविज्ञान
नेपालमा पनि सामाजिक सञ्जालदेखि सार्वजनिक बहससम्म “पुराना दल हटाऊ” भन्ने आवाज बलियो छ। विशेषगरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी जस्ता नयाँ शक्तिहरूले युवामा ठूलो आशा जगाएका छन्। परिवर्तनको चाहना स्वाभाविक हो, तर प्रश्न उठ्छ—परिवर्तनपछि
स्पष्ट मार्गचित्र के हो ?
देश चलाउन केवल उत्साह पर्याप्त हुँदैन। आर्थिक नीति, रोजगारी सिर्जना, संघीय संरचना सुदृढीकरण, कूटनीति र सुशासनका स्पष्ट योजना आवश्यक हुन्छन्। मतदाताले अब यिनै आधारमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने समय आएको छ।
चम्किलो अनुहार बनाम वास्तविक क्षमता
राजनीतिमा कहिलेकाहीँ बाहिरबाट आकर्षक देखिने नेतृत्व भित्रबाट कमजोर हुन सक्छ। भाषण, लोकप्रियता र सामाजिक सञ्जालको प्रभावले छिटो चर्चा पाउन सकिन्छ, तर दीर्घकालीन नीति निर्माण र संस्थागत सुधारका लागि अनुभव, टोली र दृष्टि चाहिन्छ। नेपालजस्तो भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील देशमा नेतृत्वको परिपक्वता अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।
बाह्य प्रभाव र पारदर्शिताको प्रश्न
राजनीति महँगो प्रक्रिया हो। यदि कुनै शक्ति अचानक धेरै स्रोतसाधनसहित उभिन्छ भने त्यसको वित्तीय स्रोतबारे पारदर्शिता अनिवार्य हुन्छ। लोकतन्त्रको मजबुतीका लागि नागरिकले प्रश्न गर्नैपर्छ—यो शक्ति कसको हितमा काम गर्नेछ ?
स्थायित्व विकासको आधार
नेपालले विगतमा बारम्बार सरकार परिवर्तनको मूल्य चुकाएको छ। नीति निरन्तरता नभए लगानी घट्छ, परियोजना अलपत्र पर्छन् र जनविश्वास कमजोर हुन्छ। कम्तीमा एक कार्यकाल स्थिर सरकार बनेर कृषि, उद्योग, पर्यटन र शिक्षामा निरन्तर सुधार गर्न सक्नु आजको आवश्यकता हो।
निष्कर्ष
बंगलादेशको अनुभवले सिकाएको पाठ स्पष्ट छ—आन्दोलनले ढोका खोल्छ, तर भविष्य निर्माण गर्न सक्षम नेतृत्व र ठोस योजना चाहिन्छ। नेपालमा युवाशक्ति ठूलो अवसर हो, तर त्यो अवसरलाई परिणाममा रूपान्तरण गर्न विवेकपूर्ण निर्णय जरुरी छ।
हामीले भोट हाल्दा केवल भावनामा होइन, तथ्य र दृष्टिमा आधारित छनोट गर्नुपर्छ। परिवर्तनको नारासँगै कार्यान्वयनको क्षमता पनि हेर्नुपर्छ। नेपाल फेरि प्रयोगशाला होइन, स्थिर र स्वाभिमानी राष्ट्र बन्ने दिशामा अघि बढ्नुपर्छ।
समृद्ध, स्थिर र स्वाभिमानी नेपालका लागि—आन्दोलनको ऊर्जा र जिम्मेवार नेतृत्वबीच सन्तुलन खोज्ने समय यही हो।
( भट्टराई नेपाल कल्चरल सोसाइटी अफ बीसी, क्यानडाका अध्यक्ष हुन ।)
