सहयोग लुकाउने होइन, देखाएर अरूलाई पनि जोड्ने हो : अभिनेत्री शर्मा

काठमाडौ/ विपद्का बेला सहयोग गर्ने हातहरू बढिरहेका छन्। रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि पीडितको उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका लागि देशभित्र र बाहिरबाट सहयोग जुट्ने क्रम जारी छ। यस्तो बेला अभिनेत्री ऋचा शर्माले सामाजिक सञ्जालमार्फत उठाएको एउटा विषय गम्भीर बहसको विषय बनेको छ—सहयोग गरेको प्रमाण, रसिद वा स्क्रिनसट सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गर्नु घमण्ड हो कि प्रेरणा ?

सहयोग गरेपछि त्यसको फोटो वा रसिद सार्वजनिक गर्न नहुने तर्क पनि सुनिन्छ। सहयोग व्यक्तिगत विषय भएकाले देखाउन आवश्यक छैन भन्ने धारणा आफ्नो ठाउँमा स्वाभाविक छ। तर हरेक सार्वजनिक कामलाई घमण्डका रूपमा बुझ्नु उचित हुँदैन। विपद्का बेला गरिएको सहयोग अरूलाई पनि सहयोग गर्न प्रेरित गर्छ भने त्यसको सकारात्मक प्रभावलाई किन रोक्ने ?

अभिनेत्री ऋचा शर्माले यही प्रश्नलाई सामाजिक सञ्जालमार्फत उठाउँदै भनेकी छन्, “सहयोग गरेको स्क्रिनसट र रसिद सामाजिक सञ्जालमा हाल्न किन जरुरी छ भनेर एकथरीले थालिसके। जरुरी छ, देखाउनुस्। आफूले जिन्दगीभर मिहिनेत गरेर कमाएको पसिनाको पैसा राज्यलाई आपत् पर्दा दिएको भनेर देखाउँदा केही हुन्न, गर्व गर्नुस्।”

उनको भनाइमा एउटा महत्वपूर्ण सामाजिक सन्देश छ। सहयोग गर्नु व्यक्तिगत निर्णय भए पनि त्यसबाट उत्पन्न हुने प्रेरणा व्यक्तिगत सीमाभन्दा बाहिर जान सक्छ। एउटा व्यक्तिले गरेको सहयोग देखेर अर्को व्यक्तिले पनि सहयोग गर्ने निर्णय गर्छ भने त्यसलाई केवल ‘देखावटी’ भनेर खारेज गर्न मिल्दैन।

शर्माले अगाडि भनेकी छन्, “सामाजिक सञ्जालमा हाल्नु घमण्ड होइन, अरूलाई जगाउनु हो। पारदर्शिता यही हो र प्रेरणा पनि यही हो। तपाईंको एउटा पोस्टले सुतेका १०० जनालाई राहत दिन बाध्य बनाउँछ।”

सामाजिक सञ्जाल आज सूचना र प्रभावको सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम बनेको छ। एउटा व्यक्तिले सहयोग गरेको देख्दा अर्को व्यक्तिलाई पनि सहयोग गर्ने प्रेरणा मिल्न सक्छ। त्यसैले आफ्नो क्षमताअनुसार सहयोग गरेर त्यसलाई सार्वजनिक गर्नु आफैँमा गलत होइन। बरु त्यसले ‘मैले गरेँ, तपाईं पनि सक्नुहुन्छ’ भन्ने सकारात्मक सन्देश दिन सक्छ।

हामी नयाँ लुगा किन्दा, घुम्न जाँदा, खान जाँदा वा सामान्य उपलब्धिमा समेत सामाजिक सञ्जालमा तस्वीर राख्छौँ। तर देशका नागरिक दुःखमा परेका बेला सहयोग गरेको कुरा सार्वजनिक गर्न चाहिँ किन हिच्किचाउने ? अभिनेत्री शर्माको प्रश्न यही हो। उनले भनेकी छन्, “एउटा जाबो नयाँ लुगा किन्दा त फेरि–फेरि फोटो खिचेर हाल्ने हामी, अहिले देश दुख्दा, दाजुभाइ रोइरहँदा सहयोग गरेको कुरा किन लुकाउने ? देखाउनुस्, छाती खोलेर देखाउनुस्।”

यद्यपि सहयोग सार्वजनिक गर्ने नाममा पीडितको दुःखलाई प्रदर्शनको सामग्री बनाउनु हुँदैन। सहयोगदाताले आफ्नो योगदान देखाउन सक्छ, तर पीडितको आत्मसम्मान र गोपनीयताको सम्मान गर्नुपर्छ। त्यस्तै, रसिद वा स्क्रिनसट सार्वजनिक गर्दा व्यक्तिगत बैंक विवरण तथा अन्य संवेदनशील सूचना बाहिरिन नदिनु पनि आवश्यक छ।

अझ महत्वपूर्ण कुरा, सहयोग सार्वजनिक गर्नु पारदर्शिताको एउटा माध्यम हुन सक्छ, तर पारदर्शिता केवल फेसबुक पोस्ट होइन। सहयोग कहाँ पुग्यो, कसरी खर्च भयो र वास्तविक पीडितले कति पाए भन्ने विषयमा संस्थागत पारदर्शिता अझ आवश्यक छ।

अभिनेत्री शर्माले अन्त्यमा दिएको सन्देश झन् अर्थपूर्ण छ—“एकचोटि होइन, १०० चोटि पोस्ट गर्नुस्, तपाईंको एउटा रसिदले अरू सयौँ हातहरू सहयोगका लागि अघि बढाउनेछ।” विपद्को समयमा यही मनोभाव आवश्यक छ।

सहयोग गर्नेहरूले लुकाउनैपर्छ भन्ने मानसिकता बदलौँ। आफ्नो क्षमताअनुसार सहयोग गरौँ, आवश्यक परे त्यसको जानकारी पनि दिऔँ र अरूलाई पनि प्रेरित गरौँ। एउटा व्यक्तिको सहयोगले अर्को व्यक्तिलाई प्रेरित गर्छ भने त्यसको सामाजिक मूल्य आर्थिक रकमभन्दा ठूलो हुन सक्छ।

विपद्को घडीमा देशलाई अहिले मौन सद्भाव मात्र होइन, सक्रिय सहभागिता चाहिएको छ। सहयोग गर्न सक्नेले सहयोग गरौँ, सहयोग गर्न नसक्नेले अरूलाई प्रेरित गरौँ। तर सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा—सहयोगको प्रचारभन्दा पीडितको पीडा ठूलो हो भन्ने कुरा कहिल्यै नबिर्सौँ।