Category: विचार/विश्‍लेषण


सम्पादकीय : लिने, दिने दुबैलाई पत्तो नभएको घरभाडा

यतिबेला शहरबजार, गाउँ, चौतारा जताततै संघीय तथा प्रदेश संसदका सांसदहरूलाई प्रदान गरिएको घरभाडाको खुब चर्चा भइरहेको छ । आफ्नै घरमा बसिरहेका संघीय तथा प्रदेश सांसदहरूले समेत घरभाडा लिएको अथवा प्रदान गरिएको प्रकरणले अहिले एकैचोटी थुप्रै सवाल जन्माएको छ । रमाइलो कुरा के छ भने, आफ्नै घर भएका अथवा आफ्नै घरमा बसिरहेका संघीय तथा प्रदेश सभाका  … Read more

सम्पादकीय : जथाभावी नदीजन्य उत्खनन्को सवाल

वातावरणीय दृष्टिकोणबाट निकै संवेदनशील मानिएको कैलालीको गोदावरी खोलामा जथाभावी रूपमा ढुंगा, बालुवा, गिट्टी (नदीजन्य पदार्थ) उत्खनन्, संकलन तथा निकासी गर्ने क्रम दोहोरिएपछि एक पटक पुन: प्राकृतिक स्रोतको अन्धाधुन्ध दोहनको सवाल उठेको छ । गोदावरी नगरपालिकाले गोदावरी खोलाबाट नदीजन्य पदार्थ उत्खनन्, संकलन तथा निकासीका लागि ठेक्कापट्टा दिएको छ । तर, ठेक्का पाएको कम्पनीले वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन  … Read more

लेते खोला र त्यो ‘इङ्गलिस बाइबल’

मुस्ताङको यात्रामा म सँग खास भिन्न अनुभूतिहरू सायदै केही थिए, जसमा लेख्ने जाँगर चलोस् र पाठकको आँखा र मन तानोस् । तर ३० वर्ष देखि मनमा गडेको ‘लेते खोला’सँगै अर्को एक विषय पनि थपियो मुक्तिनाथ पुग्दा र लेख्ने निधो गरें । यी दुईकुरा नभएको भए मलाई मुस्ताङ यात्राका बारेमा लेख्ने जाँगर चल्ने थिएन- भूपिको ‘लेते  … Read more

वायुसेवा निगम बेच्नुको विकल्प छैन

निगमवाट सरकारी कम्पनी बनाउने कुरा भ्रष्टाचारलाई जोगाईराख्ने, भ्रष्टाचारीलाई जोगाईराख्ने र उनीहरूको दोषको भागेदार राजनीतिक नेतृत्वले भइराख्ने विवेकहीन कामको निरन्तरता सिवाय केही होइन । काण्डै काण्डले भरिएको इतिहास भएको निगम न फष्टाउने देखिन्छ न यसले मुलुकलाई कुनै लाभ दिने देखिन्छ । यो निगम नेतृत्व, त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरूको कमाईखाने भाँडो मात्र भएको छ । राजनीतिक नेतृत्वलाई सके  … Read more

सम्पादकीय : निर्मला हत्याकाण्डका नाटकीय घटनाक्रम

बलात्कारपछि हत्या गरिएकी कञ्चनपुरका बालिका निर्मलाको न्यायका लागि चार महिनादेखि देशभरी र विदेशमा समेत आवाज उठिरहेका छन् । घटना भएको चार महिना बढी भइसकेको छ । यस बीचमा प्रहरीले एकपछि घटनामा संलग्न भएको दावी गर्दै एक पछि अर्को गर्दै थुप्रै व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लियो, र छोड्यो । यो घटनाको अनुसन्धानमा चरम लापरवाही भएको आरोपमा सरकारले दुई  … Read more

विश्व ट्रेड युनियन महासंघ र आर्थिक व्यवस्थापन

पृष्ठभूमि संसारभरका श्रमिक पेसाकर्मीलाई एकतावद्व गर्दै वर्गीय ट्रेड युनियन आन्दोलनको विकास गर्ने उद्देश्यका साथ विश्व ट्रेड युनियन महासंघको स्थापना भएको हो । यसको विकास र विस्तारमा तीनवटा महत्त्वपूर्ण पक्ष छन् । ती हुन् राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक पक्ष । राजनीतिक सवालमा समाजवादी विचार पक्षधरको विकास गर्दै वर्गीय ट्रेड युनियन आन्दोलनको विकासमा जोड दिन्छ । सामाजिक  … Read more

बेलायतबाट यसरी आकर्षित गर्न सकिन्छ पर्यटक

नेपाल सरकार यतिखेर पर्यटन वर्ष २०२० मनाउने तयारीमा जुटेको छ । देश समृद्धिको पथमा लम्किएको बताइरहंदा पर्यटनलाई प्रत्यक्ष टेवा पुग्ने यो अभियान थप कोशेढुंगा हुनेमा दुईमत छैन् । नेपालमा पर्यटन सम्भवतः एकमात्र यस्तो उद्योग हो जसले सबैभन्दा धेरै प्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना गरेको छ । अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउन र देशको समृद्धिमा पर्यटन ठूलो सम्भावना भएको क्षेत्र  … Read more

धर्म र समाजलाई कुरूप बनाएका विभेद्का अवशेषहरू

भनिन्छ, ‘परिवर्तन भएको छ । पहिलेभन्दा अहिले धेरै परिवर्तन भएको छ । परिवर्तन विस्तारै हुन्छ । परिवर्तन आफै हुन्छ’ पीडितबाट जातीय छुवाछूतका विरुद्ध यस्ता अभिव्यक्ति तब आउँछन्, जब अनेकौं विभेदको कुचक्रमा जकडिएर आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, राजनैतिक, शैक्षिक हैसियत गुमाउँदै आएका जातिहरू विश्वमा हुँदै आएका मानव मर्यादाका आन्दोलन र क्रान्तिद्वारा प्रभावित भएर त्यसको प्रवाहमा जोडिँदै प्रगतिशील,  … Read more

सम्पादकीय : लैंगिक हिंसा विरुद्धको ऐक्यवद्धता

विगतका वर्षहरू झैं यस वर्ष पनि लैंगिक हिंसा विरुद्धको सोह्र दिने अभियान शुरु भएको छ । यस पटकको नारा छ– लैंगिंक हिंसा र दुव्र्यवहार : छैन हामीलाई स्वीकार तय भएको छ । यस पटक पनि विभिन्न रचनात्मक कार्यक्रमसहित लैंगिक हिंसाबारे समाजमा जागरुकता बृद्धिका लागि प्रयास भइरहेको छ । सरकार, परिवार र समाजका साथै सम्बन्धित पक्षलाई  … Read more

अपांगता सवाल एक, समस्या अनेक

मानव जीवनचक्र अचम्मको छ । जन्मपछि मृत्य धु्रवसत्य कुरा हो । जन्मिदै कोही महिला, कोही पुरुष, कोही सपांग त कोही अपांग भएर जन्मिन्छन् । सरसर्ती हेर्दा वा सम्झिदा हामी शारीरिक अपांगता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्झिन्छौं होला । फलानोले दुईटै आँखा देख्दैन । फलानोको एउटा हात छैन वा खुट्टा छैन । यस्तैयस्तै । तर, अपांगताभित्र पनि थुप्रै  … Read more