Category: विचार/विश्‍लेषण


सम्पादकीय : निर्मला हत्याकाण्डका नाटकीय घटनाक्रम

बलात्कारपछि हत्या गरिएकी कञ्चनपुरका बालिका निर्मलाको न्यायका लागि चार महिनादेखि देशभरी र विदेशमा समेत आवाज उठिरहेका छन् । घटना भएको चार महिना बढी भइसकेको छ । यस बीचमा प्रहरीले एकपछि घटनामा संलग्न भएको दावी गर्दै एक पछि अर्को गर्दै थुप्रै व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लियो, र छोड्यो । यो घटनाको अनुसन्धानमा चरम लापरवाही भएको आरोपमा सरकारले दुई  … Read more

विश्व ट्रेड युनियन महासंघ र आर्थिक व्यवस्थापन

पृष्ठभूमि संसारभरका श्रमिक पेसाकर्मीलाई एकतावद्व गर्दै वर्गीय ट्रेड युनियन आन्दोलनको विकास गर्ने उद्देश्यका साथ विश्व ट्रेड युनियन महासंघको स्थापना भएको हो । यसको विकास र विस्तारमा तीनवटा महत्त्वपूर्ण पक्ष छन् । ती हुन् राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक पक्ष । राजनीतिक सवालमा समाजवादी विचार पक्षधरको विकास गर्दै वर्गीय ट्रेड युनियन आन्दोलनको विकासमा जोड दिन्छ । सामाजिक  … Read more

बेलायतबाट यसरी आकर्षित गर्न सकिन्छ पर्यटक

नेपाल सरकार यतिखेर पर्यटन वर्ष २०२० मनाउने तयारीमा जुटेको छ । देश समृद्धिको पथमा लम्किएको बताइरहंदा पर्यटनलाई प्रत्यक्ष टेवा पुग्ने यो अभियान थप कोशेढुंगा हुनेमा दुईमत छैन् । नेपालमा पर्यटन सम्भवतः एकमात्र यस्तो उद्योग हो जसले सबैभन्दा धेरै प्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना गरेको छ । अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउन र देशको समृद्धिमा पर्यटन ठूलो सम्भावना भएको क्षेत्र  … Read more

धर्म र समाजलाई कुरूप बनाएका विभेद्का अवशेषहरू

भनिन्छ, ‘परिवर्तन भएको छ । पहिलेभन्दा अहिले धेरै परिवर्तन भएको छ । परिवर्तन विस्तारै हुन्छ । परिवर्तन आफै हुन्छ’ पीडितबाट जातीय छुवाछूतका विरुद्ध यस्ता अभिव्यक्ति तब आउँछन्, जब अनेकौं विभेदको कुचक्रमा जकडिएर आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, राजनैतिक, शैक्षिक हैसियत गुमाउँदै आएका जातिहरू विश्वमा हुँदै आएका मानव मर्यादाका आन्दोलन र क्रान्तिद्वारा प्रभावित भएर त्यसको प्रवाहमा जोडिँदै प्रगतिशील,  … Read more

सम्पादकीय : लैंगिक हिंसा विरुद्धको ऐक्यवद्धता

विगतका वर्षहरू झैं यस वर्ष पनि लैंगिक हिंसा विरुद्धको सोह्र दिने अभियान शुरु भएको छ । यस पटकको नारा छ– लैंगिंक हिंसा र दुव्र्यवहार : छैन हामीलाई स्वीकार तय भएको छ । यस पटक पनि विभिन्न रचनात्मक कार्यक्रमसहित लैंगिक हिंसाबारे समाजमा जागरुकता बृद्धिका लागि प्रयास भइरहेको छ । सरकार, परिवार र समाजका साथै सम्बन्धित पक्षलाई  … Read more

अपांगता सवाल एक, समस्या अनेक

मानव जीवनचक्र अचम्मको छ । जन्मपछि मृत्य धु्रवसत्य कुरा हो । जन्मिदै कोही महिला, कोही पुरुष, कोही सपांग त कोही अपांग भएर जन्मिन्छन् । सरसर्ती हेर्दा वा सम्झिदा हामी शारीरिक अपांगता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्झिन्छौं होला । फलानोले दुईटै आँखा देख्दैन । फलानोको एउटा हात छैन वा खुट्टा छैन । यस्तैयस्तै । तर, अपांगताभित्र पनि थुप्रै  … Read more

सम्पादकीय : बढ्दो वन विनासप्रति संवेदनशील वन

कैलालीमा वन विनासको क्रम बर्सेनि बढ्दै गए पनि रोकथामका लागि ठोस प्रयास हुन सकेका छैनन्, बरु सुकुम्बासी, दैविप्रकोप पीडित, भूमिहिनको बसोबासका नाममा वनजंगल फडानी गर्ने प्रवृत्ति झन् बढेको मात्रै छैन, विकास निर्माणका नाममा वन जंगलको अत्यधिक विनास पनि सामान्य बन्दै गएको देखिएको छ । वन अतिक्रमण गर्दै बस्ती बसाउने र विकास निर्माणका नाममा अन्धाधुन्ध वनजंगल  … Read more

सम्पादकीय : राम्रो अभ्यास

स्थानीय स्तरमा सञ्चालन हुने विकास आयोजनाहरूमा पारदर्शीको कमी, गुणस्तरमा कमी तथा लाभान्वित समूहले स्वामित्व ग्रहण नगर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्न धनगढी उपमहानगरपालिकाले वस्तीमै समुदायलाई सहभागी बनाएर उपभोक्ता समितिहरूसँग विकास निर्माण योजनाको सम्झौता गर्ने कार्यको थालनी गरेको छ । सोमबारदेखि उपमहानगरपालिकाका विभिन्न वडा तथा वस्तीमा जनप्रतिनिधि र प्राविधिकसहितका कर्मचारीहरू पुगेर उपभोक्ता समितिहरूसँग विकास आयोजना निर्माण सम्बन्धी सम्झौता  … Read more

सम्पादकीय : सधैं दियो झैं झगमगाई रहोस्

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको घरआँगनमा यतिबेला तिहारको रमझम छाएको छ । यमपञ्चक, अथवा दिपावली, तिहार, लक्ष्मीपूजा र भाइटीकाका नामले चिनिने यो धार्मिक, सांस्कृतिक चाड बहुआयामिक छ । अर्थात्, धन, वैभवकी देवी महालक्ष्मीको पूजाआजा, आह्वान, उपासना यो चाडको केन्द्रीय पक्ष हो । सँगसँगै यो दिदीबहिनी र दाजुभाइ बीचको पवित्र नातालाई अझैं खँदिलो बनाउने अथवा दिदीबहिनीले दाजुभाइको दीर्घ, स्वस्थ  … Read more

सम्पादकीय : स्वास्थ्य सेवा प्रवाहमा संकुचन ?

मुलुकमा राजनीतिक प्रणाली र शासकीय संरचना परिवर्तन भएपछि सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा व्यापक सुधार आउने अपेक्षा गरिए पनि स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा भने झन् कठिनाई थपिएको तथ्यहरूले देखाइरहेका छन् । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा स्वास्थ्यका सूचकांकहरू गत आर्थिक वर्षमा कमजोर भएको अवस्था छ । स्वास्थ्य सेवाको जिम्मेवारी स्थानीय, प्रदेश र संघीय तीनै तह कसले निर्वाह गर्ने भन्ने मै अन्योल  … Read more